Kennis over rouw, verlies en chronische ziekte

Wanneer we het woord rouw horen, denken we meestal aan een overlijden.

Maar je kunt ook verdriet en rouw ervaren wanneer iemand of iets er nog is en tegelijkertijd ingrijpend is veranderd.

Dat noemen we levend verlies.

Bijvoorbeeld wanneer je gezondheid achteruitgaat, wanneer je niet meer kunt werken zoals vroeger, wanneer een relatie verandert of wanneer een toekomstverwachting niet uitkomt.

Bij levend verlies neem je niet één keer afscheid. Nieuwe situaties kunnen het verlies opnieuw voelbaar maken.

→ Lees mijn uitgebreide pagina over levend verlies

Ja. Je kunt rouwen om je gezondheid.

Wanneer je lichaam verandert, verlies je soms veel meer dan lichamelijke mogelijkheden alleen.

Misschien mis je spontaniteit.

De vrijheid om iets te doen zonder eerst na te denken of je lichaam het aankan.

Je werk.

Sport.

Een toekomstbeeld.

Of het vertrouwen dat je jarenlang vanzelfsprekend in je lichaam had.

Dat zijn echte verliezen. Ook wanneer niemand anders ze kan zien.

Rouw om gezondheid hoeft niet iedere dag even sterk aanwezig te zijn. Soms leef je lange tijd goed binnen je mogelijkheden en word je door een nieuwe beperking of medische gebeurtenis opnieuw geconfronteerd met wat veranderd is. Dat betekent niet dat je niet hebt geaccepteerd wat er is. Het betekent dat verlies opnieuw geraakt kan worden wanneer het leven verandert.

→ Lees mijn uitgebreide pagina over rouw bij chronische ziekte

Soms verandert het leven zonder dat je daar zelf voor kiest.

Door verlies.

Door ziekte.

Door iets wat wegvalt of anders wordt dan je had gehoopt.

Dan kan het woord accepteren moeilijk voelen. 

Alsof je moet zeggen dat het goed is zoals het is. 

Alsof je geen verdriet meer mag hebben.

Of alsof je moet stoppen met hopen.

Maar zo zie ik het niet. 

Accepteren betekent voor mij vooral dat je probeert te kijken naar wat er vandaag werkelijk is. 

Niet om het mooi te maken.

Niet om te zeggen dat het meevalt.

Maar om niet iedere dag opnieuw te hoeven vechten tegen iets wat op dat moment niet veranderd kan worden.

Soms begint daar een beetje ruimte.

Ruimte om te voelen wat pijn doet.

Ruimte om te erkennen wat je mist.

En ook ruimte om te kijken naar wat er nog wel is.

Want verlies en liefde kunnen naast elkaar bestaan.

Verdriet en dankbaarheid ook.

Je kunt bang zijn voor wat komt en toch vertrouwen voelen.

Je kunt iets heel erg missen en tegelijk opnieuw plezier ervaren.

Dat is geen tegenstelling. Dat is leven.

Bij een chronische ziekte kan accepteren iedere keer opnieuw nodig zijn. Wat vandaag lukt, kan morgen anders zijn. Grenzen kunnen verschuiven en plannen moeten soms worden aangepast.

Dat betekent niet dat je terug bij af bent. Je beweegt mee met een leven dat niet altijd doet wat jij had bedacht.

Soms vanuit je hoofd.

Soms vanuit je hart.

En soms heel voorzichtig, stap voor stap.

Voor mij betekent accepteren daarom niet: ik geef het op. Het betekent eerder:

Dit is waar ik nu ben. Wat heb ik vandaag nodig om van hieruit verder te kunnen?

Misschien hoef je daarbij niet meteen naar de verre horizon te kijken. Soms is morgen ver genoeg. En soms is het al genoeg om te ontdekken dat er, ondanks alles wat veranderd is, nog steeds iets voor je ligt.